Narażenie na hałas w pracy – normy NDS, audiometria i prawa pracownika

Normy dopuszczalnego hałasu w pracy

Rozporządzenie Ministra Pracy z 29 listopada 2002 r. określa następujące wartości progowe:

• NDN (Najwyższe Dopuszczalne Natężenie) – 85 dB(A) dla ekspozycji 8-godzinnej.
• Wartość progowa działania – 80 dB(A); od tej wartości pracodawca musi poinformować pracowników o ryzyku.
• Wartość progowa działania (wyższa) – 85 dB(A); wymagane aktywne działania: ochronniki słuchu, oznakowanie stref, badania audiometryczne.
• Najwyższy szczytowy poziom dźwięku – 135 dB(C); wartość nieprzekraczalna.

Obowiązki pracodawcy przy przekroczeniu 85 dB

• Dostarczenie środków ochrony indywidualnej słuchu (nauszniki, stopery) i egzekwowanie ich stosowania.
• Oznakowanie i ograniczenie dostępu do stref głośnych.
• Przeprowadzenie pomiarów hałasu przez akredytowane laboratorium.
• Skierowanie narażonych pracowników na badania audiometryczne.
• Dążenie do redukcji hałasu u źródła (obudowy maszyn, maty dźwiękochłonne).

Badania audiometryczne – jak często i co obejmują?

Pracownicy narażeni na hałas powyżej 85 dB mają obowiązek przejść audiometrię tonalną:

• Przy przyjęciu do pracy (audiogram wstępny jako punkt odniesienia).
• Co 2–3 lata przy ekspozycji 85–90 dB.
• Co roku lub częściej przy ekspozycji powyżej 90 dB lub przy stwierdzonym pogorszeniu słuchu.

Audiometria tonalna ocenia próg słyszenia w zakresie częstotliwości 0,5–8 kHz. Ubytek słuchu w częstotliwościach 3–6 kHz jest charakterystycznym wzorcem uszkodzenia słuchu przez hałas.

Niedosłuch zawodowy jako choroba zawodowa

Utrata słuchu spowodowana hałasem zawodowym kwalifikuje się do grupy chorób zawodowych. Warunki uznania:

• Udokumentowana długotrwała ekspozycja na hałas powyżej NDN.
• Ubytek słuchu typu percepcyjnego w audiogramie tonalnym.
• Wykluczenie innych przyczyn niedosłuchu (choroby infekcyjne, ototoksyczne leki).

Odszkodowanie za niedosłuch zawodowy

Po stwierdzeniu choroby zawodowej pracownik może ubiegać się o jednorazowe odszkodowanie z ZUS (ok. 1 400 zł za każdy procent uszczerbku) oraz rentę wyrównawczą. W przypadku zaniedbań pracodawcy: roszczenie cywilne z tytułu deliktu.